Archief

Desipientia cover voorjaar 2017
2017

Humor in de kunst

Dit nummer van Desipientia sluit thematisch aan op de groeiende aandacht die er het afgelopen decennium is geweest voor het gebruik van humor in beeldende kunst. Kunsthistorici lijken lang gevreesd te hebben dat nadruk op lachwekkende aspecten geen recht zou doen aan de serieuze lading van kunst. Uitgangspunt van dit nummer van Desipientia is echter dat ernst en humor niet elkaars tegengestelden zijn maar een spannende wisselwerking aangaan.

Read more
2016

Het ruime sop

Als het gaat over de schilderkunst uit de bloeiperiode van de Nederlandse Republiek, de Gouden Eeuw, dan komen bekende schilders als Frans Hals, Rembrandt van Rijn en Johannes Vermeer vaak ter sprake. Naast deze schilders, die zich voornamelijk toelegden op de historie- en genre schilderkunst en portretten, kwam vanaf het einde van de zestiende eeuw een typisch Hollands genre tot ontwikkeling: de marine, ook wel zeegezicht of zeestuk. Binnen dit genre zijn er heel wat thema’s, waaronder zeeslagen, schepen in een storm, schipbreuken, scheepsportretten en havengezichten. In het themagedeelte van deze editie van Desipientia aandacht voor enkele belangrijke marineschilders en hun werken en werkwijzen. Daarnaast kunt u lezen over de marine als beroepstak ten tijde van de Republiek en de belangrijke rol die zeehelden en hun portretten speelden bij de beeldvorming van het volk.

Read more
Spiegels en weerspiegelingen voorjaar 2016 | Desipientia
2016

Spiegels en weerspiegelingen

In het dagelijks leven worden we omringd door spiegels. Denk maar aan de badkamerspiegel, de achteruitkijkspiegel en de bewakingsspiegel, maar ook je fototoestel of kopieerapparaat waar spiegels in verborgen zitten. Als gebruiksvoorwerp zijn spiegels tegenwoordig bijna over de hele wereld gemeengoed geworden met als gevolg dat we er nauwelijks meer bij stilstaan. Dankzij de smartphone, een ander gebruiksvoorwerp dat bijna niet meer weg te denken is, lijken mensen ook vertrouwder te raken met hun eigen spiegelbeeld; selfies die massaal worden gemaakt zijn in feite spiegelbeelden die zijn stilgezet. In de kunst van de afgelopen eeuwen heeft de spiegel uiteenlopende functies en betekenissen gehad. Tot op heden is het ook een metafoor: kunstwerken weerspiegelen de tijd waarin ze zijn gemaakt en geven een inkijkje in de sociale, politieke of economische ontwikkelingen uit het verleden.

Read more
Constantijn 2015, nr. 2 | Desipientia
2015

Contstantijn

De imposante marmeren kop van keizer Constantijn siert ditmaal de voorkant van Desipientia. Een kopie van dit beeld dat zich in Rome bevindt, is een van de vele bijzondere kunstwerken die vanaf dit najaar een aantal maanden bewonderd zal worden in de Nieuwe Kerk te Amsterdam in de tentoonstelling Rome. De Droom van keizer Constantijn. Terwijl het origineel op een meer dan twee meter hoge sokkel staat, is de kopie in de Nieuwe Kerk op ooghoogte geplaatst (met bordje dat toestemming geeft voor het maken van een selfie met Constantijn). Bezoekers staan dus letterlijk oog in oog met de bijna drie meter hoge kop, die dankzij de daarachter zichtbare reconstructie van het complete beeld op doek de verbeelding nog eens extra aanwakkert.

Read more
Parijs voorjaar 2015 | Desipientia
2015

Parijs

Voor u als kunstliefhebber hoeft Parijs waarschijnlijk niet geïntroduceerd te worden. Grote kans dat u al eens of zelfs meerdere malen naar de stad bent afgereisd en daarbij een bezoek heeft gebracht aan de vele beroemde monumenten en musea. In hun tweede studiejaar vertrekken ook de Nijmeegse kunstgeschiedenisstudenten naar Parijs, om daar te presenteren over een gekozen kunstwerk in het bijzijn van het werk zelf – en om de gekte in de volgepakte zaal waar Leonardo’s Mona Lisa hangt met eigen ogen te zien. De meerdaagse excursie naar Keulen in het eerste jaar gaat al lange tijd vooraf aan die van Parijs en zoals u zich wellicht nog herinnert verscheen naar aanleiding van die excursie in 2009 een nummer over Keulen. In navolging hiervan is deze editie van Desipientia gewijd aan Parijs.

Read more
Kunst en Conflict najaar 2014 | Desipientia
2014

Kunst en Conflict

Het jaar 2014 wordt erg getekend door conflict, in het verleden en op dit moment. Terugkijkend staan we stil bij de aanvang van de Eerste Wereldoorlog honderd jaar geleden en zijn er verschillende herdenkingen met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. Voor de stad Nijmegen is 2014 specifiek het jaar om het bombardement van de stad en Operatie Market Garden in 1944 groots te herdenken. Maar we staan ook stil bij huidige conflicten zoals de opkomst van de Islamitische Staat en de situatie in Oekraïne waardoor Nederland deze zomer zwaar getroffen werd met de vliegramp van MH-17.

Read more
Nijmeegs kunsthistorisch onderzoek | Desipientia
2014

Nijmeegs kunsthistorisch onderzoek

Na 26 jaar neemt Wieneke Weusten afscheid van het Centrum voor Kunsthistorische Documentatie (CKD) en de opleiding Kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ter gelegenheid van haar afscheid wordt op 21 maart 2014 een symposium gehouden met de titel Collecties in Beeld. Kunsthistorisch documenteren en onderzoek. Medewerkers van vroeger en nu zullen verschillende kanten van het beschrijven van collecties belichten.

Read more
2013

Lang leve de koninklijke kunst!

Door de eeuwen heen hebben de Oranjes niet alleen opdrachten verleend aan talloze kunstenaars, architecten en handwerkslieden, maar evenzeer hebben zij indirect de kunst gestimuleerd. Portretten van hen werden geschilderd ten behoeve van overheidsgebouwen. Prenten en penningen, en in een latere periode foto’s, werden gemaakt om te worden verspreid onder hun sympathisanten – of wanneer het om een negatieve beeldvorming ging onder hun tegenstanders. In dit nummer van Desipientia staan de Oranjes en enkele aanverwanten centraal: als verzamelaar, als opdrachtgever of als ‘onderwerp’. Tevens wordt er stilgestaan bij het overlijden van prof. dr. C.J.A.C. Peeters (1931-2013), hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit van 1984 tot 1992.

Read more
Een wagen volgeladen | Desipientia
2012

Een wagen volgeladen: dertien recente masterscripties kunstgeschiedenis

De opleiding Kunstgeschiedenis in Nijmegen heeft vele facetten; van de klassieke oudheid tot en met contemporaine kunst. Deze diversiteit maakt de opleiding dan ook zo interessant. Studenten in Nijmegen hebben de mogelijkheid zich te specialiseren in uiteenlopende onderwerpen en worden hierbij begeleid door de veelzijdige docenten. Des te meer reden om in dit tijdschrift eens stil te staan bij de onderzoeken die door deze studenten worden gedaan. In het huidige nummer van Desipientia vindt u een greep uit masterscripties die gedurende de afgelopen twee jaar zijn geschreven aan deze opleiding. De dertien jonge Kunsthistorici die zich hier voorstellen, doen verhaal over hun onderzoek en de resultaten daarvan.

Read more
kunst op papier
2012

Kunst op papier; van zwartwerk tot penschilderij

Kunstwerken op papier: van krijttekeningen tot grafiek dat het resultaat is van vrijwel onbekende druktechnieken. In dit nummer belicht Desipientia dit veelzijdige onderwerp met een focus op de vroegmoderne periode, een tijd waarin vele nieuwe drukprocedés werden ontwikkeld. Veel kunst op papier is dan ook het resultaat van een, al dan. niet ingewikkelde, druktechniek. Dit themanummer laat naast andere vormen van kunst op papier, verschillende zowel bekende als ook onbekende grafische technieken aan bod komen. Door de auteurs is, naast de kunsthistorische beschouwing van de objecten, ook getracht de totstandkoming van de kunstvorm uiteen te zetten. Hoe ging de vervaardiging van deze grafiek in z’n werk?

Read more
2011

Kunst voor het volk

Uitgave ten gelegenheid van het afscheid van Lieske Tibbe.

Read more